Bijdrage Kaleidograaf aan onthulling monument de Baarsjes

Gepubliceerd op: zaterdag 25 juli 2009, 15.46
Laatst bijgewerkt op: dinsdag 28 juli 2009, 0.58

Op 8 april jongstleden, adopteerde stadsdeel de Baarsjes in Amsterdam het reizend monument dat kindermishandeling herdenkt. Tijdens de ceremonie sprak Martine Rademaker (overlever) kinderen toe. Martine is samen met Marja Penninx (ook overlever) een onderneming gestart die lezingen, educatie en voorlichting geeft aan volwassenen en kinderen.

Hun onderneming heet Kaleidograaf.

De betekenis van Kaleidograaf is "mooi beeld schrijven". In Nederland wonen vele kinderen wiens jeugd niet "in mooi beeld" is geschreven. Verwaarlozing, mishandeling, misbruik. Kaleidograaf zet zich, waar mogelijk, ervoor in om mensen duidelijk te maken dat de verantwoordelijkheid voor een "mooi beeld schrijven van een jeugd" bij ons allen ligt. Dat die moeite vaak in heel kleine, menselijke, dingen zit.

[...]Ik heb als kind thuis niet zulke leuke dingen meegemaakt. Op school merkte ik dat ik anders was dan andere kinderen. Ik zag er anders uit. Onverzorgder. Niet zo hip. Had niet altijd te eten. Ik voelde mij anders. Mijn ouders waren anders dan andere ouders. Ik dacht dat het aan mij lag. Pas op de middelbare school begon ik te begrijpen dat wat er bij ons thuis gebeurde niet oke was. Het lag niet aan mij.

Later toen ik uit huis was, heb ik veel met mensen gepraat die verstand hadden van wat mij was overkomen. Die mij konden helpen. Die mij leerden begrijpen dat mijn ouders in de war waren.

Toen ik op de lagere school zat begreep ik alleen maar dat ik anders was en dat het dan wel aan mij zou liggen. Ik was schuldig of zo. Ik ging niet vertellen wat er thuis allemaal gebeurde want ik hoorde op school nooit iemand vertellen dat het bij hun thuis ook zo toeging. Ik schaamde mij en hield mijn mond. Daar begon mijn geheim.

Mijn geheim, mijn schaamte, mijn schuldig voelen. Mijn verdriet, mijn boosheid, mijn pijn. Ik ging het niet vertellen. Ik dacht dat mensen het zouden moeten weten en konden zien aan mij, maar ze vroegen niets, zeiden niets, deden of er niets aan de hand was. Ik heb me heel eenzaam gevoeld als kind. Alleen, verlaten.

Eenmaal groter geworden en een beetje blijer met mijn leven en met mezelf, heb ik een besluit genomen. Al dat gepraat met mensen zorgde ervoor dat ik kon begrijpen dat mijn ouders in de war waren. Maar wat ik niet begreep, en nog niet begrijp, is dat niemand wat zegt of vraagt aan zo’n kind.

Mijn besluit dat ik nam, was om te spreken over wat mij gebeurde ooit, heel lang geleden. Te spreken. En dan niet alleen tegen al de grote mensen maar vooral met kinderen. Vertellen dat er rechten van het kind bestaan. Vertellen dat een geheim, waar je niet zelf voor kiest, niet oke is. Vertellen dat je niet raar bent om wat je overkomt.

Ik geloof niet dat er slechte kinderen zijn. Ik geloof ook niet dat er expres slechte ouders zijn. Ik geloof wel dat sommige ouders niet weten hoe ze het moeten doen. En dat ze zich daar misschien ook voor schamen. Schamen om hulp te vragen. Ik besloot dat ik zou proberen om het onderwerp kindermishandeling bespreekbaar te maken. Dat we ophouden ons daar voor te schamen. Als ouder en als kind. Met begrip voor kinderen en begrip voor ouders.

Ik weet dat heel veel kinderen diep in hun hart wel weten dat ze anders zijn. Ik weet dat kinderen hun ouders nooit zullen verraden. Maar ik weet ook dat veel kinderen echt niet eens weten dat hun dingen overkomen die niet oke zijn. Het is belangrijk dat ook jullie horen waar kindermishandeling over gaat. Hoe je daar een klasgenootje bij kan helpen. Wat je kan doen. Het is belangrijk dat jullie weten dat je recht hebt op gelukkig zijn. Je gelukkig voelen. Jullie zijn de ouders van strakjes. Van de toekomst. Jullie kunnen het verschil gaan maken. Jullie kunnen leren, en daar is school zo’n mooie plaats voor, hoe je het anders kan doen.

Stichting STEK is een soort estafetteloop begonnen vorig jaar. Op het museumplein in Amsterdam. Bij dit monument hebben schoolkinderen lichtjes neergelegd. Als signaal aan kinderen die het nu moeilijk hebben. Een signaal: we zien jullie en we zijn jullie niet vergeten. Ieder jaar komt er een stad bij waar de estafetteloop gehouden zal worden op 19 november.

Ieder jaar zullen we op scholen komen om te vertellen over kindermishandeling en over de bedoeling van het monument. Ieder jaar weer. Totdat alle kinderen, die straks volwassen zijn, weten dat kinderen rechten hebben. Vooral recht hebben op geluk. Dat het door verteld wordt wat je gehoord hebt op school. Aan oma’s en opa’s, aan tantes en ooms, aan je ouders, aan vriendjes, misschien zelfs aan je buren. Dat het niet erg is om het erover te hebben.

Een oplossing is niet snel gevonden om kindermishandeling te stoppen. Het begin van het stoppen is, erover kunnen en mogen praten. Zonder dat we bang hoeven zijn. Bang dat volwassenen in gaan grijpen. Bang voor de verhalen. Bang dat je iets erger kan maken. Bang, bang en nog eens bang. Gezien en gehoord worden. Daar begint het stoppen van kindermishandeling. Weten dat je niet alleen bent. Dat is waar STEK voor staat. Dat is waar STEK voor gaat!

Ik verheug me op jullie in de klas terug zien. Tot dan...[...]
© Martine Rademaker 2009